Hãy tưởng tượng kiến thức giống như các nốt nhạc. Không ai tạo ra nốt nhạc mới, nhưng vẫn có vô số bài hát mới ra đời mỗi ngày. Điều tạo nên sự khác biệt nằm ở cách bạn sắp xếp và kể lại những điều quen thuộc ấy.
Liệu có cần ý tưởng “độc bản”?
Nhiều người khi viết thường muốn nói ra điều gì đó thật mới mẻ, chưa từng ai đề cập. Nhưng sự thật là ý tưởng hoàn toàn nguyên bản gần như không còn.
Hầu hết các cuốn sách phát triển bản thân gần đây đều là nói lại những cuốn sách ngày xưa với một góc nhìn mới, ví dụ mới, câu chuyện mới cho hợp với thời đại.
Không cần phải phát minh ra điều chưa từng có, bạn chỉ cần diễn đạt lại điều quen thuộc một cách dễ hiểu hơn. Điều quan trọng không phải bạn là người đầu tiên biết, mà là bạn có giúp người khác hiểu và áp dụng được không. Đó mới là điều khiến bạn khác biệt và có giá trị.
Trên thực tế, rất ít người vừa giỏi chuyên môn vừa biết cách truyền đạt tốt. Bạn có thể không phải là người khám phá ra kiến thức, nhưng bạn hoàn toàn có thể là người kể lại nó hay nhất. Cách bạn nói có thể giúp người khác lần đầu tiên thật sự hiểu.
Thông tin không thiếu, cái thiếu là cách kể lại để người nghe “thấm”. Như trong chủ đề giảm cân, ai cũng biết cần ăn lành mạnh và tập thể dục. Nhưng rất nhiều người vẫn cần nghe lại điều đó theo cách khiến họ thực sự muốn thay đổi.
Không phải người đọc thiếu kiến thức, mà là họ chưa được chạm đến theo cách phù hợp. Họ cần một lời nhắc đúng lúc, một cách giải thích dễ hiểu hoặc một câu chuyện đủ gần gũi. Đó là lý do họ cần bạn kể lại điều cũ theo cách mới.
Ngành chuyên gia, huấn luyện hay đào tạo thực chất là nghệ thuật “đóng gói” kiến thức và kinh nghiệm thành những hình thức mà người khác có thể hiểu, tiếp nhận và áp dụng được.
Thông tin và kiến thức thì có nhiều. Nhưng mọi người vẫn cần những người biết tinh lọc, sắp xếp và kể lại chúng theo cách có cấu trúc, có cảm xúc và tạo ra kết quả.
Viết chính là một phần mở rộng tự nhiên của kỹ năng đó, giúp bạn đóng gói tri thức thành giá trị bền vững.
Làm Thế Nào Để Viết Mang Lại Giá Trị?
Nếu bạn đang phân vân không biết viết gì vì nghĩ rằng “mọi người đã nói hết rồi”, hãy đổi cách nhìn.
Thay vì tìm cái hoàn toàn mới, hãy tìm những chỗ người ta nói rồi nhưng vẫn chưa giải quyết được. Những mâu thuẫn, những điều chưa rõ, đó là cơ hội để bạn lên tiếng.
Bạn có thể là người giúp người khác kết nối lại với điều họ từng biết nhưng chưa hiểu sâu. Khi làm được điều đó, bạn chính là người mang lại giá trị thật sự.
Câu Hỏi Coaching Để Biến Kiến Thức Cũ Thành Góc Nhìn Mới
Dưới đây là 5 câu hỏi coaching giúp bạn (hoặc học viên, khách hàng của bạn) nhìn lại một kiến thức hoặc vấn đề cũ từ góc nhìn mới, kích hoạt tư duy sâu và khám phá lại giá trị bên trong điều tưởng chừng đã quen thuộc:
- Nếu hôm nay bạn phải giải thích lại điều này cho một người hoàn toàn mới, bạn sẽ bắt đầu từ đâu và nói khác gì so với trước đây?
- Phần nào trong kiến thức này bạn từng nghe nhiều lần nhưng chưa bao giờ thật sự áp dụng hoặc thấu hiểu? Vì sao?
- Giả sử bạn chỉ có một phút để giúp người khác “ngộ ra” điều này, bạn sẽ kể câu chuyện nào hoặc dùng hình ảnh nào?
- Điều gì trong trải nghiệm cá nhân khiến bạn nhìn vấn đề này khác đi so với lúc bạn mới biết tới nó?
- Ai sẽ thật sự cần nghe lại điều này ngay lúc này, và bạn muốn họ cảm nhận được gì sau khi nghe bạn nói lại?
Người đọc không tìm kiếm thêm dữ liệu, họ tìm sự kết nối và cảm hứng. Họ cần ai đó nói lại điều cũ theo cách khiến họ thực sự hiểu và hành động. Bạn có thể là người đó, bằng chính giọng nói, trải nghiệm và sự chân thành của mình.
Tóm lại, bạn không cần trở thành người phát minh ra điều gì đó mới hoàn toàn. Bạn chỉ cần là người giúp người khác hiểu và áp dụng điều họ đang loay hoay. Đó là cốt lõi của một người viết hiệu quả.
Chào bạn,
Tôi là Trần Đức Hưng, tác giả trong lĩnh vực Tâm lý ứng dụng, NLP, Thôi miên.
Tôi bắt đầu nuôi dưỡng niềm đam mê sâu sắc với giáo dục và phát triển con người từ năm 2011. Từ đó đến nay, tôi đã và đang viết nhiều cuốn sách cung cấp kiến thức và kỹ năng thực tiễn, giúp mọi người phát huy tốt nhất tiềm năng của chính mình.