Những điều tôi học được sau hành trình 4 tháng theo học Mentoring 

Tôi vừa chính thức tốt nghiệp phần lý thuyết khóa học Pro Mentor sau bốn tháng học tập và thực hành đều đặn. Tôi muốn ghi lại ba bài học lớn nhất mà tôi đã đúc kết được từ quá trình này.

(Lễ tốt nghiệp phần lý thuyết của khóa học Professional Mentor)

Bài học 1: Không gì có thể thay thế “số giờ bay”

Khi bắt đầu học ở cấp độ 1, chúng tôi được tiếp cận với lượng kiến thức khá cân bằng, khoảng 50%, 50% thực hành. Lúc đó, tôi đã bắt đầu cảm nhận được khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành là rất lớn. Những điều tưởng như dễ hiểu trên slide, khi đưa vào tình huống thật, lại trở nên lúng túng và không dễ áp dụng như tôi nghĩ.

Đến cấp độ 2, lượng thực hành tăng lên đến 80 %. Và chính ở giai đoạn này, tôi mới nhận ra rất nhiều kỹ năng mà trước đây tôi tưởng là mình đã biết, nhưng thực ra vẫn còn rất nhiều điểm mù. Càng thực hành, tôi càng thấy rõ những điều mình cần cải thiện, cả trong cách đặt câu hỏi, lắng nghe, và giữ không gian cho người đối diện.

Nếu muốn trở thành một mentor chuyên nghiệp, thì “số giờ bay” là yếu tố vô cùng quan trọng. Đó cũng là lý do vì sao chúng tôi chưa được công nhận tốt nghiệp hoàn toàn. Chúng tôi vẫn cần hoàn thành khoảng 180 giờ mentoring 1-1 và 10 giờ mentoring nhóm có quay video, mới đủ điều kiện để chính thức hoàn tất khóa học.

Tuy vậy, ngay từ khi bắt đầu học mentoring, chúng tôi đã được yêu cầu tham gia các phiên mentoring thật. Học đến đâu, mang ra thực hành và làm việc tới đó. Nhờ đó kỹ năng được hình thành. 

Ban đầu, có những người đã từng nghĩ: thấy mình chưa đủ giỏi để hướng dẫn ai. Nhưng khi thực sự đi vào tiến trình, chúng tôi mới nhận ra: bên trong mình vốn có nhiều trải nghiệm để giúp đỡ người khác. Thứ mình cần là một quy trình hiệu quả để xây dựng mối quan hệ và giúp đỡ cho họ. 

Bài học 2: Mentoring chính là mối quan hệ

Một trong những điều khiến tôi thay đổi góc nhìn sâu sắc nhất chính là nhận ra rằng mentoring không tương đồng với coaching hay training. 

Mentoring không phải là một phương pháp đào tạo kiểu mới. Mentoring, trước hết và trên hết, là nghệ thuật xây dựng mối quan hệ, và thông qua mối quan hệ đó, mentor mới có thể thật sự giúp đỡ mentee phát triển.

Trong một phiên mentoring, bạn có thể linh hoạt sử dụng các kỹ năng như training, coaching hay tư vấn, tùy theo ngữ cảnh và nhu cầu của mentee. 

Điều tạo nên sự khác biệt là cách hiện diện, kết nối và xây dựng mối quan hệ với mentee. Khi mối quan hệ đủ an toàn, đủ tin tưởng thì dùng công cụ nào cũng phát huy hiệu quả. 

Chính vì trọng tâm của mentoring là mối quan hệ, nên nó không chỉ dành cho những ai làm trong lĩnh vực đào tạo hay phát triển con người. Mentoring có thể được ứng dụng vào hầu hết các khía cạnh của cuộc sống, từ công việc, gia đình, đến các mối quan hệ chuyên nghiệp như kinh doanh, bán hàng hay quản lý đội nhóm. Ở đâu có mối quan hệ cần sự đồng hành và trưởng thành, ở đó mentoring có thể góp mặt.

Bài học 3: Thay đổi tư duy thiết kế bài giảng

Trước đây, khi làm công việc đào tạo, tôi thường bắt đầu bằng cách soạn bài giảng thật kỹ, sau đó mới đứng lớp để truyền đạt lại nội dung cho học viên. Mọi thứ đi theo một trình tự khá quen thuộc: giảng viên là người biết, học viên là người nghe. Cho đến khi tôi phát hiện ra trường phái đào tạo bằng hoạt động, hay còn gọi là active training, tư duy thiết kế chương trình của tôi đã thay đổi hoàn toàn.

Với phương pháp này, tôi cảm thấy mình “nhàn” hơn rất nhiều. Chỉ cần làm chủ các hoạt động và trò chơi phù hợp, tôi có thể thiết kế một chương trình học mà trong đó, người học được trải nghiệm thực tế, được tự khám phá và rút ra bài học cho riêng mình. Trainer trở thành người thiết kế hành trình và quan sát sự phát triển của người học, thay vì giảng giải mọi thứ.

Nhưng khi học mentoring, tôi lại tìm thấy một mảnh ghép mới thú vị hơn nữa. Tôi nhận ra rằng, hoàn toàn có thể đưa các phiên mentoring nhóm vào trong chương trình đào tạo. Trong đó, học viên sẽ vào vai mentee, cùng nhau thảo luận, chia sẻ tình huống thật và tìm giải pháp. Trainer lúc này sẽ đóng vai trò như một mentor, người điều phối và đồng hành, chứ không còn là người đứng lớp truyền đạt kiến thức.

Khi kết hợp cả ba yếu tố: đào tạo lý thuyết, đào tạo bằng hoạt động và mentoring nhóm, tôi thấy chương trình trở nên toàn diện hơn. Người học thực sự trở thành trung tâm của lớp học. Đây chính là cách thiết kế bài giảng mà tôi muốn theo đuổi trong chặng đường sắp tới.

Sau chương trình đào tạo, các trainer hoàn toàn có thể cung cấp thêm dịch vụ mentoring 1-1 và mentoring nhóm để tiếp tục đồng hành cùng học viên. Đây là giai đoạn hỗ trợ sâu hơn, giúp người học áp dụng kiến thức vào thực tế, vượt qua những trở ngại cá nhân và tiến tới kết quả cuối cùng mà họ mong muốn.

Việc kết hợp giữa đào tạo và mentoring sẽ tạo ra sự khác biệt và nâng cao thu nhập bền vững cho trainer, thông qua các gói dịch vụ giá trị cao.

Tổng kết

Tóm lại ba bài học mà tôi tâm đắc nhất trong hành trình 04 tháng học và thực hành mentoring: 

1. “Số giờ bay” là quan trọng nhất
2. Trọng tâm của Mentoring là mối quan hệ 
3. Thay đổi tư duy thiết kế nội dung đào tạo theo chiều sâu. 

Phía trước còn rất nhiều trải nghiệm, thử thách và cơ hội để tiếp tục rèn luyện. Tôi biết mình vẫn đang học, vẫn đang trưởng thành mỗi ngày trong vai trò một mentor. Nhưng tôi tin rằng, với nền tảng đã được xây dựng, tôi đã sẵn sàng để đồng hành sâu hơn cùng người khác. 

Đặt lịch mentoring 1-1 miễn phí với tôi

Các chủ đề tôi có thế mạnh: 

1. Viết sách.
2. Thiết kế chương trình đào tạo, quy trình coaching. 
3. Kỹ năng training, coaching, mentoring. 

Nếu tôi có thể giúp bạn điều gì, hãy đặt lịch mentoring với tôi thông qua FB: 

https://www.facebook.com/tacgiatranduchung

Tôi sẽ dành tặng bạn 02 phiên mentoring miễn phí.